6 najczęstszych błędów w dostępności stron internetowych oraz jak je naprawić

Dostępność cyfrowa – dlaczego ma znaczenie?

Z danych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) wynika, że około 1,3 miliarda osób – czyli mniej więcej 16% światowej populacji – żyje z niepełnosprawnością. Liczba ta stale rośnie, między innymi z powodu starzenia się społeczeństw oraz coraz częstszego występowania chorób przewlekłych.

Dostępność stron internetowych ma znaczenie nie tylko dla osób z niepełnosprawnością wrodzoną, ale także dla tych, u których pojawiła się ona później, w wyniku wypadku, choroby lub zmian związanych z wiekiem.

Warto też pamiętać, że z serwisów zgodnych z WCAG (Web Content Accessibility Guidelines) wygodniej korzysta się każdemu – niezależnie od tego, czy ma niepełnosprawność, czy nie. Usunięcie barier na ścieżce zakupowej przekłada się na większe zaangażowanie użytkowników, a w efekcie na wyższą konwersję.

Dobrym przykładem jest e‑commerce. Niektóre sklepy internetowe deklarują wzrost konwersji o 20–30% po poprawie ogólnej dostępności serwisu (źródło).

Niedostępny e‑commerce – co mówią dane na ten temat?

• Osoby z niepełnosprawnościami kupują online średnio dwa razy częściej niż ogół populacji: 24% robi zakupy co tydzień, a 3% nawet codziennie (źródło)
• 73% napotyka bariery dostępności na ponad jednej czwartej odwiedzanych stron (źródło)
• 83% ogranicza zakupy do serwisów, o których wie, że są dostępne (źródło)
• 71% opuszcza stronę, gdy korzystanie z niej jest trudne (źródło)
• 75% badanych uważa, że łatwość obsługi sklepu jest ważniejsza niż niska cena produktów (źródło)
• Odsetek porzuconych koszyków przekroczył 70%, częściowo z powodu błędów na stronie i zbyt skomplikowanych ścieżek zakupowych (źródło)

Rodzaje niepełnosprawności, które warto uwzględnić, poprawiając dostępność strony:

• problemy ze wzrokiem,
  
• niepełnosprawność ruchowa, 
  
• problemy ze słuchem i mową,
  
• niepełnosprawność poznawcza i neurologiczna,
  
• ryzyko napadu padaczkowego.
  

Co brak dostępności oznacza dla biznesu?

Brak dostępności cyfrowej sprawia, że sklepy internetowe tracą rocznie blisko 7 miliardów dolarów na rzecz konkurencji. Kiedy strona utrudnia zakupy, klienci nie mają powodu, żeby na niej zostać – korzystają wówczas z innych opcji.

Choć trudno dokładnie oszacować straty poszczególnych marek, skalę potencjalnych kosztów dobrze pokazuje inny przykład: w 2025 roku zaledwie 13-minutowa awaria Amazona przełożyła się na straty sięgające 2,6 miliarda dolarów (źródło).

Zestawiając to z przytoczonymi wcześniej statystykami dotyczącymi wpływu dostępności na zachowania konsumenckie, łatwo wyobrazić sobie koszt trwałego wykluczenia dużej grupy użytkowników. 

W świetle tych danych zadbanie o dostępność cyfrową, od przejrzystej karty produktu po intuicyjny koszyk, to nie tylko sposób na tworzenie bardziej inkluzywnych doświadczeń zakupowych. To także konkretna korzyść biznesowa i szansa na zyskanie przewagi rynkowej, również nad liderami branży.

Najczęstsze błędy dostępności na popularnych stronach

Od kilku lat WebAIM bada dostępność miliona najpopularniejszych stron internetowych. Zgodnie z raportem WebAIM z 2025 roku niemal 95% przeanalizowanych witryn miało błędy dostępności i nie spełniało wymagań WCAG 2. 

Warto zaznaczyć, że coroczne badanie WebAIM obejmuje strony główne, czyli zwykle najlepiej dopracowaną część serwisu. Do tego testy były przeprowadzane automatycznie, a takie wykrywają zazwyczaj jedynie część problemów.

W raporcie wskazano następujące najczęstsze błędy:

• Zbyt niski kontrast tekstu (79,1%)
  
• Brak tekstu alternatywnego dla obrazów (55,5%)
  
• Brak etykiet pól formularza (48,2%)
  
• Puste linki (45,4%)
  
• Puste przyciski (29,6%)
  
• Brak zdefiniowanego języka dokumentu (15,8%)

Te sześć kategorii obejmuje aż 96% wszystkich wykrytych błędów. Co więcej, od pięciu lat lista pozostaje praktycznie niezmienna. Usunięcie tych kilku problemów mogłoby znacząco poprawić dostępność cyfrową strony.

Zbyt niski kontrast tekstu – najczęstszy błąd dostępności

Tekst o niskim kontraście zlewa się z tłem, przez co jest trudny lub wręcz niemożliwy do odczytania dla osób z wadami wzroku, osób starszych lub niedowidzących. Brak odpowiedniego kontrastu uniemożliwia sprawne i komfortowe korzystanie z witryny internetowej. W efekcie użytkownik się frustruje lub – co gorsza – natychmiast opuszcza stronę.

Jak poprawić zbyt niski kontrast

Zgodnie z wymaganiami WCAG 2.2 na poziomie AA:

• zwykły tekst musi mieć kontrast co najmniej 4,5:1
  
• duży tekst (18px lub 14px pogrubiony) – co najmniej 3:1
  

Brak tekstu alternatywnego – drobiazg, który robi ogromną różnicę

Bez tekstu alternatywnego osoby niewidome i słabowidzące, które korzystają z czytników ekranu, nie mają dostępu do treści obrazu. W efekcie tracą ważne informacje, a w tym diagramy, wykresy czy ikony przycisków.

Jak uzupełnić brakujące teksty alternatywne

Zgodnie z WCAG 2.2:

• Grafiki informacyjne – wymagają opisu alternatywnego, który krótko i trafnie oddaje sens prezentowanej treści.
  
• Elementy dekoracyjne – powinny mieć pusty atrybut alt (alt=””), aby czytniki ekranu mogły je bezproblemowo zignorować.
  
• Ikony funkcjonalne (np. przyciski z ikoną) – ich tekst alternatywny musi opisywać wykonywaną akcję (np. „Szukaj” zamiast „Lupa”)
  
• Złożone wykresy i infografiki – potrzebują szczegółowego opisu w bezpośrednim sąsiedztwie grafiki lub w osobnym pliku
  
• Testy CAPTCHA – musi oferować alternatywną metodę weryfikacji, przykładowo „przepisz tekst z obrazka” nie wystarczy, bo wyklucza osoby niewidome i słabowidzące.
  

Nieopisane formularze – jak brak etykiet obniża konwersję

Brak etykiet sprawia, że osoby korzystające z czytników ekranu nie wiedzą, jakie dane wpisać w poszczególne pola. Rodzi to dezorientację i potrafi całkowicie zablokować wypełnienie formularza, a więc również finalizację transakcji.

Jak prawidłowo oznaczyć pola formularza

Zgodnie z WCAG 2.2:

• Relacje między elementami (np. etykieta → pole formularza) muszą być możliwe do odczytania programowo, żeby technologie asystujące poprawnie je łączyły. Samo umieszczenie tekstu obok pola, bez powiązania <label> atrybutem for, jest błędem.
  
• Każdy element interaktywny (w tym pole formularza) musi mieć dostępną programowo nazwę, rolę i wartość.
  

Przykładowo pole bez etykiety czytnik ekranu odczyta po prostu jako „pole edycji”, bez żadnego kontekstu.

Puste linki, czyli ślepe zaułki na ścieżce zakupowej

Puste linki, czyli odnośniki bez tekstu opisowego, są odczytywane przez czytniki ekranu po prostu jako “link”. Użytkownik nie otrzymuje wtedy żadnej informacji o tym, dokąd dany odnośnik prowadzi.

Od strony technicznej pusty link (<a href=”#”> </a>) nie ma ani tekstu, ani opisu alternatywnego, więc czytnik zapowiada go wyłącznie jako “link”.

Jak naprawić puste linki

1. Dodaj opisowy tekst odnośnika:

<a href="/contact">Contact us</a>

2.  Jeśli link zawiera wyłącznie ikonę, użyj aria-label:

<a href="/home" aria-label="Go to homepage">
 <img src="home-icon.svg" alt="">
</a>

3. Usuń nieużywane puste linki, które istnieją wyłącznie ze względów stylistycznych.

Puste przyciski – dlaczego użytkownik miałby w nie kliknąć?

Podobnie jak w przypadku pustych linków: jeśli przycisk nie ma tekstu ani opisu, czytnik ekranu nie jest w stanie zweryfikować jego przeznaczenia. Bez informacji o tym, co robi, użytkownicy technologii wspomagających nie są w stanie z niego skorzystać. 

Jak naprawić puste przyciski

1. Dodaj opisowy tekst:

<button>Submit</button>

2. Jeśli przycisk ma tylko ikonę, dodaj opis alternatywny:

<button aria-label="Search">
 <img src="search-icon.svg" alt="">
</button>

3. Usuń nieużywane przyciski, które nie pełnią żadnej funkcji.

Brak języka dokumentu, czyli co może sprawić, że użytkownik od razu opuści stronę

Kiedy strona nie ma zadeklarowanego języka, czytniki ekranu nie potrafią poprawnie odczytać jej treści. Używają złej wymowy i akcentu, a dla osób niewidomych i słabowidzących to źródło sporego zamieszania i frustracji.

Zdarzyło Ci się słyszeć, jak czytnik ekranu próbuje przeczytać polską stronę po angielsku? Nie do zniesienia. To jedno pominięte ustawienie często wystarczy, żeby użytkownik od razu zamknął stronę.

Jeśli na stronie pojawiają się zdania w innym języku, je również trzeba oznaczyć. Dzięki temu czytnik przełączy syntezator mowy tylko na ten konkretny fragment i przeczyta go z poprawnym akcentem.

Jak zadeklarować język dokumentu

1. Główny język strony określ w elemencie <html>:

<html lang="pl">

2. Zaznacz fragmenty w innych językach:

<p>This text is in Polish, but <span lang="en">this part is in English</span>.</p>

Inne luki w dostępności, które utrudniają życie

Sześć błędów opisanych wyżej to te, które najczęściej wskazuje coroczny raport WebAIM. Na stronach internetowych spotykamy jednak również inne problemy z dostępnością, między innymi:

• zbyt małe odstępy między elementami interfejsu
• brak okruszków nawigacyjnych (breadcrumbs)
• brak możliwości dotarcia do wszystkich elementów strony wyłącznie za pomocą klawiatury
• brak przycisku „Przejdź do treści”
• nieprawidłowo wdrożone skalowanie strony, tekstu i elementów interfejsu
• brak napisów i transkrypcji do materiałów wideo
• automatyczne odtwarzanie multimediów, które domyślnie powinno być wyłączone
• brak responsywności, utrudniający wygodne korzystanie ze strony na urządzeniach mobilnych

Co dalej?

Kluczem do wykrywania i naprawiania błędów dostępności jest korzystanie z różnych metod i narzędzi testowych. Same testy automatyczne – nawet, jeśli korzystamy z kilku narzędzi jednocześnie – pozwalają wykryć tylko część problemów. Wtyczki i automatyczne skanery są dobrym punktem wyjścia, ale nie zastąpią pełnego audytu.

Warto również testować serwis z użytkownikami – zarówno z osobami z niepełnosprawnościami, jak i bez nich. Im bardziej różnorodna grupa badanych, tym większa szansa na wychwycenie problemów, które mogłyby pozostać niezauważone podczas standardowych testów.

Nie należy zapomnieć też o regularnych audytach dostępności i szkoleniach zespołu. Dostępność cyfrowa nie jest jednorazowym zadaniem – warto uwzględnić ją na każdym etapie tworzenia i rozwijania serwisu.

Jak w praktyce wygląda profesjonalny audyt dostępności, szczegółowo opisaliśmy w naszym poprzednim artykule: WCAG w praktyce: jak projektować i tworzyć dostępne strony internetowe.

Inwestycja w dostępność to w praktyce inwestycja w lepsze doświadczenie wszystkich użytkowników.

Jeśli potrzebujesz wsparcia w poprawie dostępności swojej strony, w Ambiscale mamy certyfikowany zespół i narzędzia, które pomagają skutecznie identyfikować i usuwać bariery dostępności.