Europejski Akt Dostępności: co to jest i kogo dotyczy

Europejski Akt o Dostępności (European Accessibility Act, EAA) zmienia sposób projektowania i oferowania produktów oraz usług w całej Unii Europejskiej. Jego celem jest zapewnienie wszystkim użytkownikom, w tym osobom z niepełnosprawnościami, równego dostępu do produktów i usług.

Od 28 czerwca 2025 r. wymagania wynikające z EAA obowiązują firmy i organizacje objęte regulacją. W tym artykule opisujemy kogo dokładnie dotyczą te przepisy i co oznacza zgodność z EAA w praktyce.

Czym jest Europejski Akt o Dostępności?

Europejski Akt o Dostępności (EAA) to dyrektywa Unii Europejskiej przyjęta w kwietniu 2019 r. Jej przepisy są stosowane od 28 czerwca 2025 r.

Głównym celem EAA jest ujednolicenie wymagań dotyczących dostępności w państwach członkowskich UE, a tym samym ułatwienie swobodnego przepływu dostępnych produktów i usług na jednolitym rynku. Wspólne zasady mają zwiększyć dostępność produktów i usług między innymi dla osób z niepełnosprawnościami oraz osób starszych.

Dyrektywa obejmuje wybrane produkty i usługi, m.in. e-commerce, bankowość detaliczną, sprzęt komputerowy i systemy operacyjne, smartfony, terminale płatnicze i samoobsługowe, czytniki e-booków, oraz wybrane usługi związane z transportem pasażerskim.

EAA ustanawia wspólne wymagania na poziomie UE, natomiast poszczególne państwa określają m.in. sposób nadzoru nad ich przestrzeganiem i sankcje za naruszenia. Przepisy krajowe mogą też regulować dodatkowe kwestie związane z dostępnością. Każdy kraj ustala własny system sankcji za nieprzestrzeganie przepisów, w tym kary finansowe czy ograniczenia dotyczące wprowadzania produktów i usług na rynek.

Kogo dotyczy Europejski Akt o Dostępności?

EAA w Unii Europejskiej

Europejski Akt o Dostępności dotyczy przede wszystkim firm i organizacji oferujących określone produkty i usługi na rynku UE. Celem dyrektywy jest zapewnienie osobom z niepełnosprawnościami dostępu do ważnych usług cyfrowych i fizycznych bez zbędnych barier.

Przepisy obejmują między innymi:

• E-commerce – sklepy internetowe muszą zadbać o dostępność swoich stron internetowych, aplikacji mobilnych oraz procesów związanych z zakupem i płatnościami.
• Usługi bankowe i finansowe – wymagania dotyczą między innymi bankomatów, aplikacji bankowych i bankowości internetowej.
• Usługi łączności elektronicznej – dostawcy usług telekomunikacyjnych muszą zapewnić dostępne formy obsługi klienta i odpowiednio zaprojektowane interfejsy.
• Usługi transportowe – wymagania dostępności mogą dotyczyć między innymi automatów biletowych, systemów informacji dla pasażerów oraz platform rezerwacyjnych.
• Urządzenia cyfrowe i oprogramowanie – komputery, smartfony, czytniki e-booków i systemy operacyjne muszą uwzględniać odpowiednie funkcje dostępności.
• Usługi i urządzenia związane z mediami audiowizualnymi – urządzenia i usługi umożliwiające dostęp do treści audiowizualnych muszą zapewniać dostępność interfejsów i umożliwiać korzystanie z dostępnych funkcji wspierających osoby z niepełnosprawnościami.

W przypadku mikroprzedsiębiorstw przewidziano określone wyłączenia. Mikroprzedsiębiorstwa świadczące usługi objęte EAA są zwolnione z obowiązków związanych z dostępnością tych usług. Dyrektywa definiuje mikroprzedsiębiorstwo jako firmę zatrudniającą mniej niż 10 osób, której roczny obrót lub roczna suma bilansowa nie przekracza 2 mln euro.

EAA w Polsce

W Polsce Europejski Akt o Dostępności został wdrożony poprzez tzw. Polski Akt o Dostępności. Zgodnie z informacjami administracji publicznej przepisy dotyczą kilku grup podmiotów gospodarczych:

• Producenci – firmy, które wytwarzają produkty lub zlecają ich produkcję i wprowadzają je na rynek pod własną nazwą lub marką.
• Upoważnieni przedstawiciele – podmioty wyznaczone przez producentów do działania w ich imieniu.
• Importerzy – firmy wprowadzające na rynek UE produkty pochodzące spoza Unii Europejskiej.
• Dystrybutorzy – firmy udostępniające produkty na rynku, które nie są ich producentami ani importerami.
• Usługodawcy – firmy oferujące lub świadczące konsumentom usługi objęte przepisami.

Każda z tych grup ma określone obowiązki związane z zapewnieniem zgodności oferowanych produktów lub usług z wymaganiami dostępności. Może to oznaczać zarówno wdrożenie dostępnych rozwiązań cyfrowych, jak i odpowiednie zaprojektowanie produktów fizycznych z uwzględnieniem potrzeb osób z niepełnosprawnościami.

Mikroprzedsiębiorstwa świadczące usługi objęte EAA są zwolnione z obowiązków wynikających z przepisów dotyczących dostępności tych usług. Nie oznacza to jednak, że dostępność nie ma dla nich znaczenia. Także mniejsze firmy mogą dzięki niej poprawić doświadczenie użytkowników, dotrzeć do szerszej grupy klientów i budować bardziej pozytywny wizerunek marki.

Dlaczego dostępność jest ważna?

Dostępność to nie tylko kwestia zgodności z przepisami. Chodzi przede wszystkim o tworzenie cyfrowego i fizycznego środowiska, z którego każdy może korzystać niezależnie od swoich możliwości i ograniczeń.

Najnowsze dane Eurostatu mówią, że w 2024 r. 23,9% osób w wieku 16+ w UE deklarowało długotrwałe ograniczenie aktywności. Oznacza to, że w samej Unii Europejskiej niemal co czwarta osoba w wieku 16 lat lub więcej doświadcza długotrwałych ograniczeń w codziennym funkcjonowaniu. 

Wraz ze starzeniem się społeczeństwa liczba osób mających szczególne potrzeby związane z dostępnością będzie rosła. Usuwanie barier pozwala im swobodniej korzystać z podstawowych usług, robić zakupy online czy uzyskiwać dostęp do treści cyfrowych.

Dostępność przynosi również konkretne korzyści biznesowe. Poprawia doświadczenie użytkowników, ponieważ dobrze zaprojektowane strony internetowe, aplikacje i produkty są łatwiejsze w obsłudze dla wszystkich użytkowników, nie tylko osób z niepełnosprawnościami.

Może również wspierać SEO. Przejrzysta struktura strony, logicznie uporządkowane treści czy poprawnie opisane elementy ułatwiają korzystanie z serwisu zarówno użytkownikom, jak i wyszukiwarkom. Firmy inwestujące w dostępność mogą też docierać do większej liczby klientów i budować przewagę na rynku cyfrowym.

Konsekwencje braku zgodności z EAA

Niespełnienie wymagań dotyczących dostępności wynikających z Europejskiego Aktu o Dostępności może prowadzić do kar finansowych i innych działań ze strony organów nadzoru.

EAA określa ogólne ramy prawne, natomiast poszczególne państwa członkowskie ustalają własne sposoby egzekwowania przepisów oraz sankcje. Firmy działające w kilku krajach europejskich powinny więc uwzględniać regulacje i procedury obowiązujące na każdym z tych rynków.

Przykład: kary w Polsce

W Polsce nadzór nad przestrzeganiem wymagań dotyczących dostępności sprawują Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) oraz właściwe organy nadzoru rynku.

Jeśli istnieje podejrzenie, że produkt lub usługa nie spełnia wymagań dostępności, organy te mogą przeprowadzić kontrolę.

W jej trakcie osoby kontrolujące mogą między innymi sprawdzić sposób oferowania lub świadczenia usługi oraz zweryfikować, czy produkty i usługi spełniają wymagania określone w przepisach.

W przypadku stwierdzenia naruszeń może zostać nałożona kara finansowa. Przy określaniu jej wysokości brane są pod uwagę między innymi:

• zakres i waga naruszenia,
• liczba produktów lub usług niespełniających wymagań dostępności,
• liczba osób, na które brak dostępności wpływa negatywnie.

Kara może wynieść do dziesięciokrotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej za poprzedni rok, przy czym nie może przekroczyć 10% obrotu firmy osiągniętego w poprzednim roku obrotowym.

Jeżeli badanie wykaże, że produkt nie spełnia wymagań dostępności, przedsiębiorca, który wprowadził go do obrotu, może być również zobowiązany do pokrycia kosztów związanych z jego badaniem.

Konsekwencje mogą jednak wykraczać poza same kary finansowe. Brak dostępności może wiązać się również z utratą klientów, negatywnie wpływać na reputację firmy oraz prowadzić do ograniczeń dotyczących oferowania produktów lub usług.

Dlatego firmy objęte regulacją powinny zweryfikować swoje rozwiązania i upewnić się, że spełniają obowiązujące wymagania.

Przygotuj swoją firmę do wymagań EAA z Ambiscale

Europejski Akt o Dostępności to nie tylko obowiązek prawny. To również szansa na stworzenie bardziej dostępnych i przyjaznych rozwiązań cyfrowych, z których może swobodnie korzystać większa liczba użytkowników.

Od 28 czerwca 2025 r. firmy objęte regulacją muszą spełniać określone wymagania dotyczące dostępności. Jeśli Twoja strona internetowa, sklep lub aplikacja nie zostały jeszcze pod tym kątem zweryfikowane, warto zrobić to jak najszybciej.

W Ambiscale specjalizujemy się w dostępności cyfrowej i pomagamy firmom dostosować ich rozwiązania do wymagań EAA. Nasz specjalista ds. dostępności przeprowadzi kompleksowy audyt strony internetowej, aplikacji, sklepu lub innej usługi cyfrowej i wskaże obszary wymagające poprawy. Następnie możemy wdrożyć niezbędne zmiany, uwzględniając wymagania Europejskiego Aktu Dostępności oraz wytyczne WCAG 2.2 na poziomie AA.

Współpracując z nami, możesz zadbać o dostępność swojej strony dla wszystkich użytkowników, spełnienie wymagań dotyczących dostępności oraz lepsze doświadczenie użytkownika. 

Skontaktuj się z nami i sprawdź, co warto poprawić na Twojej stronie, aby zapewnić użytkownikom w pełni dostępne doświadczenie cyfrowe.