Lista kontrolna dostępności: czy Twoja strona jest gotowa na Europejski Akt Dostępności?

Dostępność usług cyfrowych i fizycznych od lat zyskuje na znaczeniu – a teraz Unia Europejska postanowiła nadać jej moc prawną. 28 czerwca 2025 roku w życie wchodzi Europejski Akt Dostępności (EAA), ustanawiając wiążące wymogi w zakresie dostępności. Które organizacje muszą się dostosować? Jakie są konsekwencje nieprzestrzegania przepisów? I – co najważniejsze – jak sprawdzić, czy Twoja usługa cyfrowa spełnia standardy EAA? Odpowiedzi znajdziesz poniżej.

Kiedy wchodzi w życie Europejski Akt Dostępności (EAA)?

To pytanie jest bardziej złożone, niż mogłoby się wydawać. EAA jako dyrektywa UE oficjalnie weszła w życie w kwietniu 2019 roku. Państwa członkowskie otrzymały następnie trzy lata na wdrożenie jej do prawa krajowego. Po tym okresie organizacje zyskały kolejne trzy lata – do 28 czerwca 2025 roku – na dostosowanie swoich produktów i usług do nowych wymogów dostępności.

Harmonogram wdrożenia EAA:

• Kwiecień 2019 – EAA wchodzi w życie jako dyrektywa UE. Państwa członkowskie otrzymują czas na przyjęcie niezbędnych przepisów krajowych (tzw. transpozycja dyrektywy do prawa krajowego).
  
• 28 czerwca 2022 – termin, do którego państwa członkowskie były zobowiązane uchwalić i opublikować przepisy krajowe zgodne z EAA.
  
• 28 czerwca 2025 – ostateczny termin, do którego firmy i organizacje muszą zapewnić zgodność swoich produktów i usług z wymogami dostępności określonymi w EAA.

Oznacza to, że jeśli Twoja usługa nie jest właściwie dostosowana do wymogów dostępności wynikających z dyrektywy, Twój biznes może ponieść konsekwencje prawne i finansowe – szczególnie w przypadku złożenia skargi lub przeprowadzenia kontroli.

Co grozi firmie za niespełnienie wymogów EAA?

Mechanizmy egzekwowania i kary za nieprzestrzeganie przepisów są ustalane indywidualnie przez każde państwo członkowskie UE. Mogą obejmować grzywny lub ograniczenia w dystrybucji produktów i usług.

Więcej szczegółów znajdziesz w naszym poprzednim artykule o EAA >>

Kto jest zobowiązany do spełnienia wymogów dostępności określonych w EAA?

Jako dyrektywa UE, akt ten dotyczy przede wszystkim firm i organizacji oferujących określone produkty i usługi na rynku unijnym. Jego celem jest zagwarantowanie, że osoby z niepełnosprawnościami będą mogły korzystać z ważnych usług cyfrowych i fizycznych bez żadnych przeszkód.

Przedsiębiorcy (producenci, importerzy, dystrybutorzy, usługodawcy) oferujący produkty i usługi objęte EAA

Jesteś zobowiązany spełnić wymogi EAA, jeśli Twoja firma:

• działa na rynku UE (nawet jeśli nie ma siedziby w UE),
• zatrudnia 10 lub więcej pracowników lub osiąga roczny obrót albo sumę bilansową przekraczającą 2 miliony euro,
• i oferuje na rynku UE usługi lub produkty, w tym:

Produkty:

• Komputery i systemy operacyjne
• Smartfony i terminale płatnicze
• Telewizory z funkcjami interaktywnymi (np. dekodery, smart TV)
• Bankomaty, automaty biletowe, kioski do odprawy
• Czytniki e-booków

Usługi:

• Detaliczne usługi bankowe
• E-commerce (sklepy internetowe)
• Transport pasażerski (strony internetowe i aplikacje rezerwacyjne)
• Usługi telefoniczne i komunikacji cyfrowej
• Audiowizualne usługi medialne (np. platformy streamingowe)
• Usługi e-bookowe (sprzedaż i czytanie online)

Firmy spoza UE

EAA ma na celu zapewnienie obywatelom UE równego dostępu do produktów i usług. Oznacza to, że nawet jeśli Twoja firma ma siedzibę poza UE, nadal jesteś zobowiązany do przestrzegania EAA, jeśli oferujesz wymienione produkty lub usługi obywatelom UE.

Instytucje publiczne

Choć EAA skierowany jest przede wszystkim do sektora prywatnego, jego wymogi uzupełniają wcześniejsze regulacje dotyczące instytucji publicznych (np. Dyrektywę w sprawie dostępności stron internetowych i aplikacji mobilnych organów sektora publicznego, Dyrektywę 2016/2102).

A co z mikroprzedsiębiorstwami?

Mikroprzedsiębiorstwa (tj. firmy zatrudniające mniej niż 10 pracowników lub osiągające roczny obrót i sumę bilansową nieprzekraczające 2 milionów euro) są zwolnione z wymogów EAA w zakresie świadczenia usług – ale niekoniecznie w zakresie produktów, w zależności od roli w łańcuchu dostaw (np. jako importer).

Choć mikroprzedsiębiorstwa nie są prawnie zobowiązane do spełnienia EAA, nie powinno to zniechęcać ich do dostosowania swoich usług do potrzeb osób z niepełnosprawnościami i osób starszych.

Według danych Eurostatu w samej Unii Europejskiej żyje około 101 milionów dorosłych z niepełnosprawnościami – co stanowi około 27% populacji w wieku 16 lat i więcej.

Zapewniając dostępność swoich usług dla wszystkich użytkowników, zyskujesz przewagę konkurencyjną nad firmami, które nie stawiają na inkluzywność.

Jak sprawdzić, czy moja usługa internetowa spełnia wymogi dostępności wynikające z EAA?

Krok 1. Poznaj obowiązujące standardy

EAA opiera się na normie EN 301 549, która jest ściśle powiązana z Wytycznymi dotyczącymi dostępności treści internetowych (WCAG) 2.1, poziom AA. Twoja strona powinna spełniać co najmniej wymogi WCAG 2.1 AA.

Więcej informacji o WCAG znajdziesz w innym artykule na naszym blogu:

Dlaczego dostępność cyfrowa ma znaczenie? >>

Krok 2. Przeprowadź audyt dostępności

Użyj narzędzi automatycznych – do wstępnej weryfikacji

Jeśli zdecydujesz się przeprowadzić audyt samodzielnie, możesz zacząć od przeskanowania strony pod kątem typowych problemów z dostępnością za pomocą narzędzi online. Należą do nich m.in. Google Lighthouse (w Chrome DevTools > zakładka „Lighthouse”), Siteimprove czy Accessibility Insights.

Narzędzia te weryfikują:

• Kontrast kolorów
• Brakujące teksty alternatywne
• Nawigację klawiaturą
• Role ARIA (atrybuty HTML poprawiające dostępność)
• Problemy ze strukturą HTML

Przeprowadź testy manualne – niezbędne do pełnej oceny

Kluczowe jest zrozumienie, że narzędzia automatyczne wykrywają jedynie około 30% problemów z dostępnością. Do obowiązkowych testów manualnych należą:

• Nawigacja po stronie wyłącznie za pomocą klawiatury (bez myszy)
• Korzystanie z czytnika ekranu (np. NVDA, VoiceOver)
• Sprawdzenie etykiet formularzy, stanów fokusa i komunikatów o błędach

Krok 3. Przeprowadź pełną ocenę zgodności z WCAG 2.1 AA

Użyj listy kontrolnej WCAG 2.1 AA, by ocenić zgodność w zakresie:

• Postrzegalność: Alternatywy tekstowe, napisy, treści adaptowalne
• Funkcjonalność: Dostęp z klawiatury, wystarczający czas, brak migotania, nawigacja
• Zrozumiałość: Czytelność treści, pomoc przy wprowadzaniu danych
• Solidność: Kompatybilność z technologiami wspomagającymi

Pomocne listy kontrolne:

• Lista kontrolna W3C WCAG
• Lista kontrolna WebAIM WCAG 2.1

Krok 4. Rozważ profesjonalny audyt

Ten krok może być dla Ciebie priorytetem, szczególnie jeśli Twoja strona jest rozbudowana i generuje duży ruch.

Możesz zatrudnić doświadczonego specjalistę ds. dostępności cyfrowej, który przeprowadzi audyt. Takie podejście daje większą pewność, że każdy element strony został właściwie przetestowany. Co więcej, po zakończeniu profesjonalnego audytu otrzymasz szczegółowy raport z wynikami i listę rekomendowanych usprawnień.

Krok 5. Udokumentuj wyniki i opracuj plan naprawczy

Zgodność z EAA to nie tylko kwestia testowania. Wymaga również od firm przygotowania:

• Deklaracji dostępności – która powinna zostać opublikowana na stronie internetowej
• Planu naprawczego – z harmonogramem działań
• Mechanizmu zgłaszania problemów – umożliwiającego użytkownikom łatwe raportowanie barier dostępności

Nadal nie masz pewności, czy Twoja usługa internetowa spełnia wymogi EAA?

Sam EAA określa jedynie jakie produkty i usługi muszą być dostępne oraz jakie wymagania funkcjonalne muszą spełniać – takie jak postrzegalność, funkcjonalność, zrozumiałość i solidność – nie precyzuje jednak dokładnych kryteriów technicznych, takich jak WCAG czy reguły na poziomie kodu.

Aby zdefiniować sposób spełnienia tych wymogów, EAA odwołuje się do zewnętrznych, bardziej szczegółowych standardów – przede wszystkim normy EN 301 549, opartej w dużej mierze na WCAG 2.1 AA w zakresie treści cyfrowych.

Zapewnienie zgodności strony internetowej lub aplikacji ze wszystkimi wymogami wymaga połączenia wiedzy prawnej i technicznej – co jest domeną firm i doradców specjalizujących się w usługach cyfrowych.

Dostępność cyfrowa jest jedną z kluczowych usług ambiscale od wielu lat – stanowi istotną część naszej oferty od 2019 roku. Nasi certyfikowani specjaliści zweryfikują, czy Twoja usługa internetowa lub produkt cyfrowy spełnia wymogi EAA. Od profesjonalnego audytu po wdrożenie usprawnień dostępności – zadbamy o to, by Twój biznes był jednakowo dostępny dla wszystkich klientów i w 100% zgodny z EAA.